Składki ZUS w 2027 r. będą wyższe niż w 2026 — to pewne. Powód: prognozowane przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej rośnie z 8 805 zł brutto (2026) do około 9 470 zł brutto (2027), co oznacza wzrost o ok. 7,5%. Składki społeczne (ZUS-DRA) są ściśle powiązane z tym wskaźnikiem. Duży ZUS 2027 wyniesie szacunkowo 3 091 zł miesięcznie (składki społeczne) plus składka zdrowotna. Mały ZUS — preferencyjne stawki dla nowych firm — to ok. 900 zł miesięcznie. Pokazujemy wszystkie składki krok po kroku, porównujemy 2024-2027, tłumaczymy 4 warianty składki zdrowotnej (skala, liniowy, ryczałt, karta) i podpowiadamy, jak optymalizować obciążenia.
W skrócie — kluczowe liczby 2027
- Duży ZUS 2027 (składki społeczne): ok. 3 091 zł/mies. (wzrost o ok. 217 zł vs 2026)
- Mały ZUS 2027 (preferencyjny, pierwsze 24 mies. po uldze na start): ok. 900 zł/mies.
- Mały ZUS Plus (do limitu obrotów 120 000 zł): ok. 250-1 800 zł/mies. zależnie od dochodu
- Składka zdrowotna 2027: 9% skala / 4,9% liniowy / 3 progi ryczałt / kwotowo karta
- Prognozowane przeciętne wynagrodzenie 2027: ok. 9 470 zł brutto (+7,5% vs 2026)
- Wzrost składek 2026 → 2027: ~+7,5% (społeczne) + zmienna składka zdrowotna
- Ulga na start: 6 miesięcy bez składek społecznych (tylko zdrowotna) — bez zmian
Co napędza wzrost składek ZUS w 2027 r.
Mechanizm jest prosty: składki społeczne (emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa, Fundusz Pracy) liczone są jako procent od prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Podstawa wymiaru składki:
- Duży ZUS: 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (od 2026 r.)
- Mały ZUS preferencyjny: 30% minimalnego wynagrodzenia (które w 2027 wzrasta z 4 666 zł do ok. 5 020 zł)
- Mały ZUS Plus: zależnie od dochodu z poprzedniego roku
- Składka zdrowotna: zależnie od formy opodatkowania (skala, liniowy, ryczałt, karta)
Prognoza przeciętnego wynagrodzenia jest publikowana corocznie w Ustawie budżetowej. Na 2027 r. resort finansów wstępnie szacuje wzrost z 8 805 zł do ok. 9 470 zł brutto (czyli +7,5% rdr). To dynamika nieznacznie powyżej wskaźnika inflacji (3,1% w maju 2026 — szczegóły w naszym artykule o CPI) — odzwierciedla rzeczywiste podwyżki nominalne w polskiej gospodarce.
Ostateczne stawki zostaną opublikowane w komunikacie Prezesa GUS (połowa stycznia 2027 r.) oraz w Komunikacie Prezesa ZUS (koniec stycznia 2027 r.). Nasze wyliczenia bazują na oficjalnej prognozie MF z czerwca 2026 r. i mogą się nieznacznie różnić od finalnych ogłoszonych w styczniu.
Mały ZUS 2027 — preferencyjne stawki dla pierwszych 24 miesięcy
Mały ZUS to potoczna nazwa składek liczonych od 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Może z niego skorzystać przedsiębiorca:
- Przez 24 pełne miesiące kalendarzowe od dnia rozpoczęcia działalności (po wykorzystaniu Ulgi na start)
- Pod warunkiem, że nie wykonuje działalności na rzecz byłego pracodawcy
- I nie prowadził żadnej działalności gospodarczej w ciągu 60 miesięcy przed rejestracją obecnej
Minimalne wynagrodzenie w 2027 r. wzrasta z 4 666 zł (od 1 stycznia 2026) do prognozowanych 5 020 zł. Podstawa składek na mały ZUS to 30% × 5 020 zł = 1 506 zł.
| Składka | Stawka | Mały ZUS 2026 | Mały ZUS 2027 |
|---|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 273,30 zł | 293,97 zł |
| Rentowa | 8,00% | 112,00 zł | 120,48 zł |
| Chorobowa (dobrowolnie) | 2,45% | 34,30 zł | 36,90 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 23,38 zł | 25,15 zł |
| RAZEM składki społeczne | 31,64% | 442,98 zł | 476,50 zł |
| + Fundusz Pracy | brak (wyłączony) | 0,00 zł | 0,00 zł |
| + Składka zdrowotna (skala/liniowy/ryczałt) | zmienna | od ~420 zł | od ~450 zł |
| SUMA MAŁY ZUS 2027 (orientacyjnie) | — | ~860 zł | ~926 zł |
Składka chorobowa jest dobrowolna. Pominięcie zwiększa miesięczny wolny dochód o 37 zł, ale oznacza brak prawa do zasiłku chorobowego.
Duży ZUS 2027 — pełne składki społeczne dla „dojrzałych” firm
Duży ZUS obowiązuje od 25. miesiąca działalności (po 6 mies. Ulgi na start + 24 mies. Małego ZUS preferencyjnego = łącznie 30 miesięcy startowych preferencji). Podstawa wymiaru: 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Podstawa 2027: 60% × 9 470 zł = 5 682 zł.
| Składka | Stawka | Duży ZUS 2026 | Duży ZUS 2027 | Wzrost |
|---|---|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 1 031,42 zł | 1 109,12 zł | +77,70 zł |
| Rentowa | 8,00% | 422,64 zł | 454,56 zł | +31,92 zł |
| Chorobowa (dobrowolnie) | 2,45% | 129,43 zł | 139,21 zł | +9,78 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 88,22 zł | 94,89 zł | +6,67 zł |
| Fundusz Pracy | 2,45% | 129,43 zł | 139,21 zł | +9,78 zł |
| RAZEM składki społeczne + FP | 34,09% | 1 801,14 zł | 1 936,99 zł | +135,85 zł |
| + Składka zdrowotna (skala 9%) | 9% dochodu | zmienna | zmienna (min ~420 zł) | — |
| SUMA DUŻY ZUS 2027 (orientacyjnie, skala 9%) | — | ~2 870-3 200 zł | ~3 091-3 400 zł | — |
Bez składki chorobowej (dobrowolna): minus 139,21 zł miesięcznie — ale tracisz prawo do zasiłku chorobowego (do 80% średniej z 12 miesięcy do 33 dni absencji + ZUS od 34. dnia). Decyzja indywidualna.
Mały ZUS Plus 2027 — dla firm o niższych obrotach
Mały ZUS Plus to alternatywa dla „dojrzałych” firm (po 24 miesiącach Małego ZUS), które osiągają niewielki obrót. Może z niego skorzystać przedsiębiorca, którego przychód z działalności w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 000 zł (limit nie zmienia się w 2027 r.).
Podstawa wymiaru składek społecznych zależy od dochodu z poprzedniego roku — wyliczana proporcjonalnie. Im niższy dochód, tym niższe składki. Limity:
- Minimalna podstawa: 30% minimalnego wynagrodzenia 2027 = 1 506 zł
- Maksymalna podstawa: 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia = 5 682 zł
- Składki społeczne: od ok. 476 zł do 1 936 zł miesięcznie (proporcjonalnie do dochodu)
- Plus składka zdrowotna i Fundusz Pracy normalnie
Mały ZUS Plus można stosować przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy. Później wraca pełen Duży ZUS — chyba że firma znów spadnie poniżej limitu obrotów.
Składka zdrowotna 2027 — 4 warianty zależne od formy opodatkowania
Od reformy Polskiego Ładu (1.01.2022) składka zdrowotna nie jest stała — zależy od formy opodatkowania i wysokości dochodu. W 2027 r. nadal funkcjonują cztery warianty:
1. Skala podatkowa — 9% od dochodu
Najprostszy wariant: 9% dochodu z działalności (przychód minus koszty minus składki społeczne).
- Minimalna składka (gdy strata lub bardzo niski dochód): 9% × minimalne wynagrodzenie = 9% × 5 020 zł = 451,80 zł/mies.
- Przy dochodzie 10 000 zł/mies.: 9% × 10 000 = 900 zł
- Przy dochodzie 20 000 zł/mies.: 9% × 20 000 = 1 800 zł
- Maksymalna składka: brak limitu górnego (proporcjonalna do dochodu)
2. Podatek liniowy — 4,9% od dochodu
Liniowy 19% to podstawowa stawka dla wielu freelancerów IT i konsultantów. Składka zdrowotna: 4,9% dochodu.
- Minimalna składka: 9% × minimalne wynagrodzenie = 451,80 zł/mies.
- Przy dochodzie 10 000 zł/mies.: 4,9% × 10 000 = 490 zł
- Przy dochodzie 20 000 zł/mies.: 4,9% × 20 000 = 980 zł
- Przy dochodzie 30 000 zł/mies.: 4,9% × 30 000 = 1 470 zł
Wniosek: dla wysokich dochodów (powyżej 10-12 tys. miesięcznie) liniowy jest znacznie tańszy od skali pod względem składki zdrowotnej.
3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — 3 progi kwotowe
Ryczałt to 3 progi kwotowe składki zdrowotnej, zależne od rocznego przychodu (nie dochodu!):
| Próg roczny | Roczny przychód | Składka zdrowotna 2026 | Składka zdrowotna 2027 (prognoza) |
|---|---|---|---|
| I próg | do 60 000 zł | 461,66 zł/mies. | 496,28 zł/mies. |
| II próg | 60 001 – 300 000 zł | 769,43 zł/mies. | 827,14 zł/mies. |
| III próg | powyżej 300 000 zł | 1 384,97 zł/mies. | 1 488,84 zł/mies. |
Kwoty 2027 r. obliczone jako 9% × 60% / 100% / 180% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (9 470 zł).
Wniosek: ryczałt jest atrakcyjny dla firm z przychodami 60-300 tys. zł (II próg) lub powyżej 300 tys. zł (III próg), gdzie składka zdrowotna jest stała niezależnie od poziomu dochodu.
4. Karta podatkowa — stała kwota
Karta podatkowa jest dostępna tylko dla wąskiej grupy zawodów (rzemiosło, niektóre usługi). Składka zdrowotna: 9% × 75% minimalnego wynagrodzenia = 9% × 75% × 5 020 zł = 338,85 zł/mies. w 2027 r.
Tabela porównawcza: ZUS 2024 → 2025 → 2026 → 2027
| Pozycja | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 (prognoza) |
|---|---|---|---|---|
| Prognoz. przeciętne wynagrodzenie | 7 824 zł | 8 361 zł | 8 805 zł | 9 470 zł |
| Minimalne wynagrodzenie | 4 242 zł | 4 626 zł | 4 666 zł | 5 020 zł |
| Mały ZUS (społeczne) | 402,65 zł | 442,46 zł | 442,98 zł | 476,50 zł |
| Duży ZUS (społeczne + FP) | 1 600,32 zł | 1 710,53 zł | 1 801,14 zł | 1 936,99 zł |
| Min. składka zdrowotna (9% min.) | 381,78 zł | 416,34 zł | 419,94 zł | 451,80 zł |
| Ryczałt I próg (≤60k) | 419,46 zł | 461,66 zł | 461,66 zł | 496,28 zł |
| Ryczałt II próg (60-300k) | 699,11 zł | 769,43 zł | 769,43 zł | 827,14 zł |
| Ryczałt III próg (>300k) | 1 258,39 zł | 1 384,97 zł | 1 384,97 zł | 1 488,84 zł |
Jak obliczyć swoją składkę ZUS 2027 — przykład krok po kroku
Założenia: freelancer IT na podatku liniowym, dochód miesięczny 18 000 zł, „dojrzała” firma (Duży ZUS), bez składki chorobowej.
- Składki społeczne (Duży ZUS bez chorobowej i FP):
- Emerytalna: 1 109,12 zł
- Rentowa: 454,56 zł
- Wypadkowa: 94,89 zł
- Razem społeczne: 1 658,57 zł
- Składka zdrowotna (liniowy 4,9%): 4,9% × (18 000 − 1 658,57) = 4,9% × 16 341,43 = 800,73 zł
- Fundusz Pracy: 139,21 zł
- RAZEM ZUS: 1 658,57 + 800,73 + 139,21 = 2 598,51 zł/mies.
- Roczny koszt ZUS: 2 598,51 × 12 = 31 182 zł/rok
Dla porównania ten sam freelancer na skali (12%/32%) zapłaciłby 9% × 16 341 = 1 470 zł składki zdrowotnej — czyli o 670 zł więcej miesięcznie (8 040 zł rocznie). Liniowy znacznie tańszy w skali zdrowotnej.
Ulga na start — pierwsze 6 miesięcy bez składek społecznych
Ulga na start to nadal najtańsza opcja na początku działalności — tylko składka zdrowotna przez pierwsze 6 pełnych miesięcy:
- Brak składek emerytalnej, rentowej, chorobowej, wypadkowej, Funduszu Pracy
- Tylko składka zdrowotna (od 9% × minimalne wynagrodzenie = 451,80 zł/mies. w 2027)
- Warunek: nowa firma + brak działalności w ciągu 60 miesięcy + brak działalności na rzecz byłego pracodawcy
- Łączny koszt 6 miesięcy: ok. 2 700 zł (vs ~17 400 zł dla pełnego Małego ZUS)
Po ulgi na start automatycznie wchodzisz w 24-miesięczny Mały ZUS preferencyjny — w sumie 30 miesięcy preferencji na start.
Co planuje rząd na 2027 r. — reformy składki zdrowotnej
Od początku 2025 r. trwają prace nad reformą składki zdrowotnej. Główne kierunki dyskutowane w Sejmie:
- Powrót do „starego” systemu: stała składka zdrowotna 9% × 75% przeciętnego wynagrodzenia (~640 zł/mies. w 2027 r.) niezależnie od formy opodatkowania. Korzystne dla wysokich dochodów na skali i liniowym.
- Obniżenie składki dla ryczałtowców: szczególnie dla III progu (powyżej 300 tys. zł rocznie), gdzie obecnie zdrowotna wynosi prawie 1 500 zł/mies.
- Wprowadzenie kwoty wolnej: zwolnienie z składki zdrowotnej do pewnego dochodu (np. 6 000 zł miesięcznie). Argumenty za: ulga dla firm jednoosobowych, niewielkie ubytki dla NFZ.
Status na czerwiec 2026: brak konsensusu politycznego. Ministerstwo Zdrowia broni obecnego systemu (więcej wpływów do NFZ), Ministerstwo Finansów otwarte na obniżki. Prawdopodobieństwo zmiany w 2027 r.: ~30-40%. Jeśli zmiana nastąpi, najprawdopodobniej od 1 stycznia 2027 albo od 1 lipca 2027.
Komentarz Pawła Kucharzaka — która forma opodatkowania w 2027 r.?
Po pięciu latach od reformy Polskiego Ładu wciąż słyszę od freelancerów to samo pytanie: „co się opłaca?”. Odpowiedź zależy od trzech czynników: poziomu dochodu, rodzaju kosztów i prognozowanego wzrostu firmy. Poniżej moja „ściągawka” na 2027 r.
Dla freelancerów IT i konsultantów z dochodem 15-30 tys. miesięcznie: podatek liniowy 19% to nadal najlepszy wybór. Składka zdrowotna 4,9% × dochód jest znacznie tańsza od 9% na skali, a oszczędność roczna może sięgać 7-15 tys. zł. Dodatkowo brak kwoty wolnej na liniowym nie jest problemem przy dochodach powyżej 10 tys. miesięcznie.
Dla handlowców e-commerce, kurierów, freelancerów kreatywnych z przychodem 60-300 tys. rocznie: ryczałt 8,5% (handel) lub 12% (usługi) z II progiem składki zdrowotnej (827 zł/mies. w 2027) potrafi wygenerować znaczne oszczędności w porównaniu z liniowym. Plus: zero kosztów księgowych, prosta księgowość.
Dla początkujących z dochodami do 8-10 tys.: skala podatkowa z kwotą wolną 30 000 zł i pierwszym progiem 12%. Składka zdrowotna 9% wydaje się wysoka, ale przy niskich dochodach kwota wolna na PIT (efektywnie 3 600 zł rocznie zysk) rekompensuje to z naddatkiem.
Dla rzemieślników i wąskich grup zawodów: karta podatkowa nadal daje najniższy ZUS (338,85 zł/mies. w 2027 r.) i prostą stałą kwotę podatku.
Strategia na 2026 (przed 2027): jeśli rozważasz zmianę formy opodatkowania od 2027 r., ostatni dzwonek to 20 stycznia 2027. Złożenie oświadczenia w urzędzie skarbowym do 20.02.2027. Po tej dacie zmiana dopiero w 2028 r. Skonsultuj się z księgowym i policz swoje obciążenia w 3-4 wariantach na koniec listopada 2026.
Najważniejszy wniosek: ZUS w 2027 r. będzie droższy o około 7-8% (śladowo wyższy niż inflacja). To realne 200-300 zł miesięcznie więcej dla „dojrzałej” firmy. Planuj cash flow z wyprzedzeniem i nie czekaj na styczeń ze zmianą formy opodatkowania.
— Paweł Kucharzak, redaktor naczelny Biznet.com.pl
FAQ — najczęstsze pytania o ZUS 2027
Ile wyniesie duży ZUS 2027?
Składki społeczne i Fundusz Pracy: ok. 1 937 zł/mies. (wzrost o ok. 136 zł vs 2026). Plus składka zdrowotna zależnie od formy opodatkowania — min. 452 zł. Łącznie orientacyjnie 2 400-3 400 zł miesięcznie.
Ile wyniesie mały ZUS 2027?
Składki społeczne (z dobrowolną chorobową): 476,50 zł/mies. Plus minimalna składka zdrowotna 451,80 zł = łącznie ok. 928 zł/mies.
Ile wyniesie składka zdrowotna 2027 na liniowym?
4,9% dochodu (przychód minus koszty minus składki społeczne), nie mniej niż 451,80 zł/mies. Brak limitu górnego.
Ile wyniesie składka zdrowotna 2027 na ryczałcie?
Trzy progi kwotowe: 496,28 zł (przychód do 60k rocznie), 827,14 zł (60-300k), 1 488,84 zł (powyżej 300k).
Ile wyniesie składka zdrowotna 2027 na skali?
9% dochodu (przychód minus koszty minus składki społeczne), nie mniej niż 451,80 zł/mies. Brak limitu górnego.
Kto może skorzystać z małego ZUS?
Nowy przedsiębiorca przez 24 pełne miesiące kalendarzowe po wykorzystaniu Ulgi na start. Warunek: brak działalności w ciągu 60 miesięcy przed rejestracją i nie wykonywanie usług na rzecz byłego pracodawcy.
Co to jest Mały ZUS Plus i komu się opłaca?
Mały ZUS Plus to ulga dla firm o niewielkich obrotach (do 120 000 zł rocznie). Składki społeczne proporcjonalne do dochodu z poprzedniego roku. Można korzystać 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy.
Kiedy poznamy ostateczne stawki ZUS 2027?
Komunikat Prezesa GUS (wskaźniki) — połowa stycznia 2027. Komunikat Prezesa ZUS (stawki w zł) — koniec stycznia 2027. Pierwsze deklaracje DRA z nowymi kwotami: luty 2027 r.
Czy rząd zmieni składkę zdrowotną w 2027?
Prawdopodobieństwo: 30-40%. Rozważane są: powrót do stałej składki ~640 zł/mies., obniżka dla III progu ryczałtu, wprowadzenie kwoty wolnej do 6 000 zł dochodu miesięcznie. Brak konsensusu politycznego.
Do kiedy można zmienić formę opodatkowania na 2027?
Do 20 lutego 2027 r. (oświadczenie o wyborze formy opodatkowania składane w urzędzie skarbowym do 20. dnia drugiego miesiąca). W praktyce optymalna decyzja zapada w listopadzie-grudniu 2026 r.
Wnioski — co warto zrobić do końca 2026
- Policz swoje obciążenia 2027 w 3-4 wariantach (skala, liniowy, ryczałt, ewentualnie karta) — najlepiej z księgowym w listopadzie 2026
- Sprawdź, czy kwalifikujesz się do Małego ZUS Plus (obrót do 120 tys. rocznie) — gigantyczne oszczędności
- Rozważ chorobową: jeśli już raz w roku byłeś na L4 powyżej 14 dni — opłaca się płacić 139 zł/mies. za prawo do zasiłku
- Przygotuj cash flow na wyższy ZUS od stycznia 2027 (+200-300 zł/mies. dla pełnego Dużego ZUS)
- Śledź reformę składki zdrowotnej — może zmienić układ sił między formami opodatkowania
- Ulga na start dla nowych firm: pierwsze 6 miesięcy płacisz tylko zdrowotną (~450 zł/mies.) — wykorzystaj maksimum
- Zaplanuj termin rejestracji firmy: jeśli starujesz w grudniu 2026, masz całe 6 miesięcy ulgi do końca czerwca 2027
Następne kluczowe daty: 30 września 2026 — Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu 2027 (Rada Ministrów), 21 listopada 2026 — Ustawa budżetowa 2027 (Sejm), 14 stycznia 2027 — Komunikat GUS o przeciętnym wynagrodzeniu, 20 lutego 2027 — deadline na zmianę formy opodatkowania.
Artykuł powstał na podstawie Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, projektu Ustawy budżetowej na 2027 r. (czerwiec 2026), prognoz Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, analiz Business Insider Polska oraz konsultacji ze specjalistami ZUS i księgowości.
