Główny Urząd Statystyczny opublikował wstępny szacunek wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych za kwiecień 2026 roku. Inflacja CPI wyniosła 3,2 procent rok do roku, przyspieszając z 3,0 procent notowanych w marcu. Wynik okazał się wyraźnie wyższy od mediany prognoz rynkowych zakładającej utrzymanie odczytu na poziomie 2,9–3,0 procent. W ujęciu miesięcznym ceny wzrosły o 0,6 procent, podczas gdy analitycy spodziewali się wzrostu o 0,3 procent. Pełne dane GUS, uwzględniające rozbicie na poszczególne kategorie, zostaną opublikowane 15 maja 2026 roku.
Wstępny szacunek GUS — co wiemy na tym etapie
Dane opublikowane przez GUS mają charakter szybkiego szacunku i mogą zostać nieznacznie zrewidowane przy pełnym odczycie. Flash estimate bazuje na danych z handlu detalicznego, cen paliw na stacjach, taryf energetycznych i wybranych usług — pozwala zarysować obraz presji cenowej, choć szczegółowe rozbicie na podkategorie pojawia się dopiero przy finalnym komunikacie. Szczegółowe dane makroekonomiczne dla Polski publikuje regularnie Główny Urząd Statystyczny.
Odczyt 3,2 procent oznacza powrót inflacji powyżej celu inflacyjnego Narodowego Banku Polskiego, który wynosi 2,5 procent z dopuszczalnym pasmem odchyleń plus/minus 1 punkt procentowy. Na początku 2026 roku wskaźnik CPI utrzymywał się przez kilka miesięcy w pobliżu lub poniżej górnego ograniczenia tego pasma — odczyt za kwiecień przerywa ten korzystny trend.
Paliwa — główna przyczyna odbicia inflacji
Dominującą rolę w przyspieszeniu inflacji w kwietniu odegrały paliwa do prywatnych środków transportu. Ich ceny wzrosły w ujęciu rocznym o 8,4 procent, co stanowi wyraźne odbicie w porównaniu z wcześniejszymi odczytami. Czynnikiem napędzającym wysoką dynamikę roczną jest efekt niskiej bazy z 2025 roku, kiedy ceny paliw były obniżone przez tymczasowe interwencje regulacyjne, oraz wzrost notowań ropy naftowej związany z napięciami geopolitycznymi na Bliskim Wschodzie.
W ujęciu miesięcznym paliwa potaniały o 1,8 procent w porównaniu z marcem — jest to efekt sezonowy i korekta po wzrostach z poprzednich tygodni. Niemniej efekt bazy sprawia, że roczny wskaźnik dla tej kategorii pozostaje mocno podwyższony i będzie wywierał presję na ogólny CPI przez kolejne miesiące, aż do wygaśnięcia niekorzystnego porównania.
Ceny energii elektrycznej, gazu i innych nośników energii wzrosły w ujęciu rocznym o 4,7 procent, a w ujęciu miesięcznym o 0,5 procent. Taryfy dla gospodarstw domowych pozostają pod wpływem regulacji, jednak ich stopniowe odmrażanie w 2026 roku będzie stopniowo przekładać się na rachunki.
Żywność i usługi — presja umiarkowana
Ceny żywności i napojów bezalkoholowych wzrosły w kwietniu o 1,9 procent rok do roku. To umiarkowany wynik jak na polskie standardy ostatnich lat — świadczy o tym, że presja cenowa w tym segmencie stopniowo słabnie po kilku latach silnych wzrostów cen surowców rolnych i energii potrzebnej do produkcji. Ceny podstawowych produktów spożywczych, takich jak pieczywo, nabiał i warzywa, rosną wolniej niż w 2024–2025 roku.
Kategoria usług — jedna z kluczowych dla inflacji bazowej — zachowuje się bardziej stabilnie, choć usługi związane z rekreacją, restauracjami i transportem nadal wykazują dynamikę wyraźnie powyżej celu NBP. Wzrost płac w sektorze usługowym, wciąż znaczący mimo spowolnienia dynamiki wynagrodzeniowej, przenosi się na ceny konsumenckie z kilkumiesięcznym opóźnieniem.
Inflacja bazowa — sygnał ostrzegawczy dla RPP
Szczególnie niepokojącym elementem kwietniowego odczytu jest szacunek inflacji bazowej, która wyklucza ceny energii i żywności i stanowi miarę trwałej presji cenowej w gospodarce. Ekonomiści szacują, że inflacja bazowa przyspieszyła w kwietniu do poziomu 2,9–3,0 procent rok do roku, wobec 2,7 procent w marcu. Dla Rady Polityki Pieniężnej jest to istotny sygnał — wzrost inflacji bazowej sugeruje, że presja cenowa nie jest wyłącznie efektem szoków podażowych, ale ma również komponent popytowy.
Przyspieszenie inflacji bazowej wpisuje się w obraz silnej konsumpcji prywatnej w I kwartale 2026 roku — wysokie wzrosty realnych wynagrodzeń przełożyły się na wyższe wydatki gospodarstw domowych, które z kolei stwarzają przestrzeń dla podwyżek cen przez producentów i usługodawców. Jest to typowy mechanizm transmisji popytu na inflację, z którym RPP musi się liczyć przy podejmowaniu decyzji o stopach procentowych. Analizy makroekonomiczne i prognozy inflacyjne dostępne są w raportach inflacyjnych Narodowego Banku Polskiego.
Zaskoczenie dla rynku — prognozy nie trafiły
Konsensus prognoz analityków ankietowanych przez Polską Agencję Prasową zakładał inflację na poziomie 3,0 procent rok do roku i wzrost miesięczny o 0,3 procent. Faktyczny odczyt okazał się wyższy na obu osiach — zarówno roczna dynamika 3,2 procent, jak i miesięczny wzrost 0,6 procent przekroczyły oczekiwania. Był to wynik wyraźnie nieoczekiwany: rynek w ciągu pierwszych tygodni roku stopniowo zaadaptował się do stabilizacji inflacji, a część komentatorów spodziewała się nawet powolnego powrotu wskaźnika w kierunku celu.
Niespodziankę tłumaczy się przede wszystkim silniejszym niż oczekiwano efektem cen paliw oraz wyższą od prognozowanej dynamiką usług. Ekonomiści przed publikacją zakładali, że miesięczny spadek cen paliw na stacjach zneutralizuje część presji rocznej — tymczasem oddziaływanie efektu bazy okazało się silniejsze.
Decyzja RPP i perspektywy na kolejne miesiące
Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu 5–6 maja 2026 roku utrzymała stopę referencyjną NBP na poziomie 3,75 procent. Decyzja była zgodna z oczekiwaniami rynku, a dane o inflacji za kwiecień, opublikowane po posiedzeniu, wzmacniają argument za ostrożnym podejściem RPP w kolejnych miesiącach.
Przed posiedzeniem majowym konsensus rynkowy wskazywał na możliwość jednej obniżki stóp o 25 punktów bazowych w drugiej połowie 2026 roku. Odczyt CPI 3,2 procent może przesunąć tę ścieżkę w kierunku scenariusza bez cięć w bieżącym roku lub jednej, symbolicznej obniżki nie wcześniej niż w grudniu. Inflacja wracająca powyżej 3 procent przy silnym wzroście PKB nie tworzy przestrzeni do luzowania polityki pieniężnej — RPP nie ma powodu, by spieszyć się z redukcją kosztu pieniądza.
Kluczowa dla perspektyw inflacji w kolejnych kwartałach będzie ścieżka cen paliw i energii. Jeśli sytuacja geopolityczna się ustabilizuje i ceny ropy zaczną spadać, efekt bazy odwróci się i inflacja może powrócić w okolice celu w drugiej połowie 2026 roku. W scenariuszu podwyższonych napięć na rynku surowców presja cenowa może utrzymać się wyżej przez dłużej.
Redakcja Biznet
