🎯 W skrócie:
- 22 lipca 2026 r. rozpoczyna się 63. posiedzenie Senatu — w porządku obrad ustawa o OKI (uchwalona przez Sejm 7 lipca).
- Biuro legislacyjne Senatu w opinii z 15 lipca domaga się wyjaśnień ws. konstrukcji podatku od aktywów.
- Kluczowy zarzut: podatek płacony niezależnie od wyniku inwestycji — nawet gdy inwestor poniósł stratę.
- Rząd szacuje, że OKI skieruje na GPW dodatkowo ok. 74 mld zł do 2040 r.
- Scenariusze: przyjęcie bez poprawek (40%) / z poprawkami — wraca do Sejmu (45%) / odrzucenie (15%).
- Termin 1 stycznia 2027 r. na razie niezagrożony — ale poprawki mogą zmienić szczegóły.
Senat bierze się za OKI — co dokładnie się dzieje?
W środę 22 lipca 2026 r. rozpocznie się 63. posiedzenie Senatu RP. W porządku obrad znalazły się trzy ustawy, a wśród nich najgłośniejsza ustawa finansowa tego roku: ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych (OKI), którą Sejm uchwalił 7 lipca 2026 r.
Jak czytamy w oficjalnej zapowiedzi Senatu: ustawa „wprowadza nowe, dobrowolne i bezpłatne narzędzie do oszczędzania oraz inwestowania — Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI). Rozwiązanie umożliwi inwestowanie w akcje, obligacje oraz inne instrumenty finansowe z pełnym zwolnieniem od podatku dochodowego do 100 tys. zł. Dla aktywów oszczędnościowych, takich jak lokaty czy obligacje oszczędnościowe, zwolnienie wyniesie do 25 tys. zł”.
Pełną mechanikę ustawy opisaliśmy w analizie: OKI 2027 — nowy podatek od oszczędności i jak się zabezpieczyć.
Opinia biura legislacyjnego: „podatek nawet przy stracie”
15 lipca 2026 r. biuro legislacyjne Senatu opublikowało opinię do ustawy, która stała się amunicją dla krytyków rozwiązania. Kluczowy fragment:
„Przewidziana w opiniowanej ustawie konstrukcja podatku od wartości aktywów powoduje, że obowiązek podatkowy będzie powstawał wyłącznie z uwagi na posiadanie aktywów OKI, niezależnie od ekonomicznego rezultatu prowadzonej działalności inwestycyjnej. Oznacza to, że podatek — z zastrzeżeniem przewidzianych w ustawie zwolnień — będzie należny także wówczas, gdy podatnik nie osiągnął dochodu, a nawet poniósł stratę.”
Biuro dodaje, że „celowe wydaje się szersze przedstawienie uzasadnienia przyjętego w ustawie rozwiązania, w szczególności poprzez wskazanie, jakie cele ma ono realizować oraz dlaczego konstrukcja oparta na wartości aktywów została uznana za najbardziej odpowiednią”.
Tłumacząc z prawniczego na ludzki: Senat wytyka rządowi, że nowa danina jest podatkiem majątkowym, nie dochodowym — płacisz od samego posiadania, nawet jeśli twoje inwestycje straciły 20%. Biuro nie kwestionuje legalności, ale żąda uzasadnienia, którego w ustawie sejmowej brakuje. Ważny detal z tej samej opinii: aktywa OKI mieszczące się w ustawowych limitach nie będą objęte podatkiem od wartości aktywów — danina dotyczy wyłącznie nadwyżki ponad 100 tys. zł.
Co Senat może zrobić? 3 scenariusze
| Scenariusz | Prawd. | Konsekwencja |
|---|---|---|
| Przyjęcie bez poprawek | 40% | Ustawa idzie do Prezydenta. Wejście w życie 1.01.2027 bez zmian. |
| Przyjęcie z poprawkami | 45% | Wraca do Sejmu (sierpień/wrzesień). Możliwe zmiany: klauzula straty, wyższe limity, dłuższe vacatio legis. |
| Odrzucenie ustawy | 15% | Sejm może odrzucić weto bezwzględną większością. Opóźnienie 1-2 mies., ustawa raczej przejdzie. |
Najbardziej prawdopodobne poprawki (jeśli będą):
- Doprecyzowanie podstawy opodatkowania — jak dokładnie liczyć codzienną wycenę aktywów.
- Klauzula straty — zwolnienie z daniny w latach, gdy portfel zanotował stratę.
- Podniesienie limitu dla lokat z 25 tys. do 50 tys. zł.
- Dłuższe vacatio legis dla instytucji finansowych (systemy IT domów maklerskich).
74 mld zł na GPW — wielka obietnica rządu
W materiałach rządowych pojawia się kluczowa liczba: OKI ma skierować na Giełdę Papierów Wartościowych dodatkowo ok. 74 mld zł do 2040 r. To pieniądze, które dziś leżą na lokatach — a po zwolnieniu z Belki do 100 tys. zł mają popłynąć do akcji i funduszy.
Dla porównania: kapitalizacja GPW to ok. 1,6 bln zł, średnie dzienne obroty 1,2-1,5 mld zł. Zastrzyk 74 mld zł w 14 lat = średnio 5,3 mld zł rocznie świeżego kapitału. Odczuwalny, choć nie rewolucyjny strumień. Beneficjenci: WIG20, mWIG40, ETF-y na polskie indeksy.
Co to oznacza dla oszczędzającego? Praktyczny plan na sierpień-grudzień 2026
Niezależnie od tego, czy Senat wprowadzi poprawki, kierunek zmian jest przesądzony. Praktyczna checklista:
- Do końca 2026: wykorzystaj limity IKE (26 019 zł) i IKZE (10 407 zł) — te instrumenty pozostają nietknięte przez OKI.
- Śledź głosowanie 22-24 lipca — jeśli przejdzie klauzula straty, OKI stanie się znacznie atrakcyjniejsze.
- Przygotuj strategię do 100 tys. zł — od stycznia 2027 pierwsza setka na OKI będzie zwolniona z Belki. Fokus: ETF-y niskokosztowe.
- Powyżej 100 tys. zł — dywersyfikuj poza system. Fizyczne złoto i srebro nie podlegają OKI, Belce ani VAT (art. 122). Pamiętaj też o nadchodzącym AMLR 2027 — nowe limity zakupu złota od lipca 2027 (weryfikacja od 3 tys. EUR, gotówka do 10 tys. EUR). Okno swobodniejszych zakupów zamyka się za rok.
- Lokaty powyżej 25 tys. zł tracą sens — Belka od odsetek + inflacja 3,1-4,0% zjadają realny zysk.
Złoto i srebro — nadal poza systemem
Przypomnijmy kluczowy kontekst, który opisaliśmy szeroko w analizie OKI: żadna wersja ustawy — ani sejmowa, ani senacka — nie obejmuje fizycznych metali szlachetnych. Fizyczne złote monety inwestycyjne i złote sztabki pozostają: bez VAT (art. 122 ustawy o VAT), bez podatku Belki, bez daniny OKI, bez PIT po 6 miesiącach od zakupu.
Dla dywersyfikacji portfela warto też rozważyć srebrne monety i srebrne sztabki — srebro ma VAT 23% na wejściu, ale gold/silver ratio powyżej 90 sugeruje historyczne niedowartościowanie. Aktualne ceny złota: 15 700+ zł/uncja po lipcowym odbiciu.
Komentarz Pawła Kucharzaka
Opinia biura legislacyjnego Senatu to najmocniejszy dotąd cios w konstrukcję OKI — i to cios merytoryczny, nie polityczny. Prawnicy Senatu nazwali rzecz po imieniu: to jest podatek majątkowy przebrany za reformę podatku dochodowego. Płacisz od posiadania, nie od zysku.
Uważam, że Senat najprawdopodobniej wprowadzi poprawki (45% prawd.) — przede wszystkim klauzulę straty. Byłoby absurdem systemowym, gdyby inwestor, którego portfel spadł o 20%, musiał jeszcze dopłacić państwu 0,85% od tego, co mu zostało. Ta poprawka ma poparcie i opozycji, i części koalicji.
Ale nie miejmy złudzeń: ustawa wejdzie w życie. Rząd ma większość w Sejmie do odrzucenia weta i determinację, by OKI ruszyło 1 stycznia 2027. Spór w Senacie to walka o szczegóły, nie o kierunek.
Dla oszczędzającego wniosek praktyczny: nie czekaj na finał legislacji, żeby zaplanować portfel. Fundamenty są znane — 100 tys. zł zwolnienia na OKI, 25 tys. dla lokat, danina od nadwyżki. Kto ma kapitał powyżej tych limitów, powinien już dziś myśleć o dywersyfikacji. Fizyczne złoto pozostaje jedynym dużym aktywem całkowicie poza systemem — bez VAT, bez Belki, bez OKI. A okno swobodnych zakupów (przed AMLR) zamyka się w lipcu 2027. — Paweł Kucharzak, redaktor naczelny Biznet
FAQ — OKI w Senacie
1. Kiedy Senat głosuje nad OKI?
63. posiedzenie Senatu rozpoczyna się 22 lipca 2026 r. Głosowanie nad ustawą o OKI spodziewane w trakcie posiedzenia (22-24 lipca).
2. Co zarzuca ustawie biuro legislacyjne Senatu?
W opinii z 15 lipca wskazuje, że podatek od wartości aktywów będzie należny niezależnie od wyniku inwestycji — nawet przy stracie. Żąda od rządu szerszego uzasadnienia tej konstrukcji.
3. Czy Senat może zablokować OKI?
Może odrzucić ustawę lub wprowadzić poprawki, ale Sejm może odrzucić weto bezwzględną większością głosów. Realnie Senat może opóźnić wejście w życie lub zmienić szczegóły — nie zablokować całość.
4. Jakie poprawki są możliwe?
Klauzula straty (brak daniny w roku ze stratą), podniesienie limitu dla lokat z 25 do 50 tys. zł, doprecyzowanie wyceny aktywów, dłuższe vacatio legis dla domów maklerskich.
5. Czy termin 1 stycznia 2027 jest zagrożony?
Na razie nie. Nawet przy poprawkach i powrocie do Sejmu (sierpień-wrzesień) jest wystarczający zapas czasu na podpis Prezydenta i publikację.
6. Ile pieniędzy OKI ma skierować na GPW?
Według szacunków rządu — ok. 74 mld zł do 2040 r., czyli średnio 5,3 mld zł rocznie świeżego kapitału na warszawską giełdę.
7. Czy aktywa w limicie 100 tys. zł zapłacą podatek?
Nie. Z opinii senackiej wynika jednoznacznie: aktywa OKI mieszczące się w ustawowych limitach nie będą objęte podatkiem od wartości aktywów. Danina dotyczy tylko nadwyżki.
8. Czy złoto podlega OKI?
Nie. Fizyczne złoto i srebro pozostają poza systemem OKI, podatkiem Belki i VAT (art. 122). Po 6 miesiącach od zakupu — również bez PIT przy sprzedaży.
9. Co zrobić przed wejściem OKI?
Wykorzystać limity IKE/IKZE na 2026, przygotować strategię do 100 tys. zł na OKI (ETF-y), nadwyżkę dywersyfikować — m.in. w fizyczne metale szlachetne przed AMLR 2027.
10. Gdzie śledzić losy ustawy?
Senat.gov.pl (transmisje posiedzeń), druk sejmowy po ewentualnych poprawkach, oraz nasze aktualizacje na Biznet — śledzimy każdy etap legislacji.
Wnioski
- 22 lipca Senat zaczyna prace nad OKI — to ostatnia realna szansa na zmiany w ustawie przed podpisem Prezydenta.
- Biuro legislacyjne uderzyło celnie: danina od aktywów to podatek majątkowy — płacony nawet przy stracie portfela.
- Najbardziej prawdopodobne (45%): poprawki i powrót do Sejmu w sierpniu/wrześniu. Kierunek reformy niezagrożony.
- 1 stycznia 2027 pozostaje realnym terminem wejścia w życie.
- 74 mld zł na GPW do 2040 — obietnica rządu, która ma uzasadnić całą konstrukcję.
- Strategia oszczędzającego bez zmian: IKE/IKZE do końca 2026, OKI do 100 tys. od 2027, nadwyżka w dywersyfikacji — w tym fizyczne złoto poza systemem.
Analiza informacyjna. Nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani rekomendacji inwestycyjnej.
